Ga naar de inhoud

Alleen voor zakelijke klanten (B2B) · Alle prijzen netto excl. btw

AluKun
Rolluiken, veiligheid & montage

Binnen dichter dan buiten: het drie-vlakkenprincipe bij de afdichting van de raaminbouw

7 minuten leestijd

Bij de afdichting van de raaminbouw wordt de naad tussen kozijn en muur in drie vlakken uitgevoerd: binnen luchtdicht en dampremmend, in het midden geïsoleerd, buiten slagregendicht maar dampopen. De basisregel luidt "binnen dichter dan buiten": zo komt er geen vochtige ruimtelucht in de naad en kan eventueel binnengedrongen vocht naar buiten opdrogen. Fouten in deze volgorde zijn een veelvoorkomende oorzaak van schimmel, tocht en vochtschade na het vervangen van ramen. Het beschreven principe komt uit Duitse richtlijnen en normen; in Nederland en België gelden eigen uitvoeringsrichtlijnen, dus controleer die lokaal.

Het principe staat beschreven in de montagerichtlijn van de RAL-Gütegemeinschaft en het ift Rosenheim en geldt voor nieuwbouw en renovatie.

Waarom de naad zo gevoelig is

De aansluitnaad is een kleine holte tussen twee verschillende bouwdelen. Aan de binnenkant heerst warme ruimtelucht met vocht, buiten wind, regen en in de winter kou. Twee processen maken de naad kwetsbaar:

  • Luchtstroming: is de naad aan de binnenkant ondicht, dan stroomt warme, vochtige lucht naar binnen. Op weg naar buiten koelt ze af en het vocht condenseert, midden in de isolatie.
  • Dampdiffusie: ook door materialen beweegt waterdamp, van warm naar koud. Zit buiten een dichtere laag dan binnen, dan hoopt de damp zich op vóór die afsluiting.

Beide leiden tot natte isolatie die niet meer isoleert, tot schimmel aan de dagkant en in het ergste geval tot schade aan metselwerk of hout.

Raaminbouw en afdichting: de drie vlakken in detail

Vlak Eis typische materialen
1 – Binnen luchtdicht, dampremmend, hoge diffusieweerstand foliebanden, dampremmende afdichtingsbanden, kit op vulprofiel, stucaansluitbanden
2 – Midden warmte- en geluidsisolatie, volledig gevuld PU-ter-plaatse-schuim, minerale wol, andere isolatiematerialen
3 – Buiten slagregendicht, winddicht, dampopen compribanden volgens DIN 18542, dampopen folies, kitten

Vlak 1: de binnenafdichting

Ze is het belangrijkste vlak voor de vochtbescherming. Ze moet omlopend gesloten zijn, ook in de hoeken en bij de vensterbank. Foliebanden worden op het kozijn geplakt en later overstuct of op de dagkant geplakt. Dampremmende afdichtingsbanden worden vóór de montage op het kozijn aangebracht en zetten in de naad uit. Belangrijk is een draagkrachtige, schone ondergrond. Bij oneffen metselwerk is vaak een uitvlaklaag nodig voordat banden hechten.

Vlak 2: de isolatie

Het functiegebied moet volledig gevuld zijn. Holtes zijn warmte- en geluidsbruggen. PU-schuim ter plaatse is wijdverbreid omdat het oneffenheden opvult. Het hoort echter alleen in dit vlak. Uitstekend schuim wordt afgesneden voordat binnen- en buitenafdichting worden aangebracht; het snijvlak is open van structuur en niet dicht. De RAL-richtlijn eist bovendien dat de naadafdichting de geluidsisolatie van het raam met niet meer dan 1 dB verslechtert.

Vlak 3: de buitenafdichting

Buiten moet de naad slagregen en wind tegenhouden, maar vocht uit de naad naar buiten doorlaten. Compribanden zijn voorgecomprimeerde, geïmpregneerde schuimbanden die in de naad uitzetten. Ze werken alleen binnen het door de fabrikant opgegeven naadbreedtebereik; is de naad te breed, dan dichten ze niet meer. Als alternatief worden dampopen folies ingeplakt en overstuct.

Multifunctionele banden

Er zijn banden die alle drie de functies in één product verenigen: binnen dichter, buiten opener, ertussen isolerend. Ze worden vóór de montage op het kozijn geplakt en besparen werkstappen. Ook zij hebben de juiste naadbreedte en een passende ondergrond nodig.

Veelvoorkomende fouten en hun gevolgen

Fout Gevolg
Alleen schuim, geen banden tocht, vocht in de naad
Buiten siliconen, binnen niets naad buiten dichter dan binnen, condens
Binnenfolie in de hoeken open plaatselijke luchtstroming, schimmel in de dagkanthoek
Compriband in te brede naad slagregen dringt binnen
Vensterbankaansluiting niet afgedicht water loopt onder het kozijn
Schuim overdekt banden band kan niet opengaan, afdichting werkloos

De gevolgen blijken vaak pas na de eerste winter, wanneer vocht in de naad is gecondenseerd en aan de dagkant als donkere rand of afbladderende verf merkbaar wordt. Dan is de oorzaak meestal alleen nog te verhelpen door de naad te openen, duidelijk bewerkelijker dan een zorgvuldige uitvoering van meet af aan. Hoe vocht en koudebruggen bij het raam samenhangen, leest u in het artikel Koudebruggen bij de raamaansluiting; wat bewoners zelf kunnen bijdragen, in het artikel Schimmel na raamvervanging voorkomen.

Nieuwbouw en renovatie: verschillende uitdagingen

In nieuwbouw zijn de openingen meestal maatvast, de dagkanten vlak en de isolatievlakken bekend. De afdichting is netjes te plannen, vaak met voorgemonteerde multifunctionele banden of met folies die later in het luchtdichtheidsvlak van de wand worden ingebonden. Beslissend is hier de afstemming met andere vakgebieden: de binnenfolie van het raam moet aansluiten op het luchtdichte vlak van de wand, bijvoorbeeld op het binnenstuc of in houtbouw op de dampremmer.

Bij renovatie is de ondergrond de grootste uitdaging. Oude dagkanten zijn oneffen, brokkelig of bedekt met resten van schuim en kitten. Voordat banden plakken, moeten deze resten worden verwijderd en de vlakken worden hersteld. Vaak is de naad ongelijkmatig breed; dan moeten de banden zo worden gekozen dat ze over het hele gebied werken, of wordt de naad gelijkgetrokken. Wordt buiten later geïsoleerd, kies dan de buitenafdichting zo dat de isolatie netjes kan aansluiten.

Wie is verantwoordelijk?

In de praktijk werken vaak meerdere vakgebieden aan de naad: kozijnenbouwer, stucadoor, schilder, bij nieuwbouw de afbouwer. Bepaal vooraf wie welk vlak uitvoert en wie de raakvlakken verantwoordt. Onduidelijke verantwoordelijkheden zijn een veelvoorkomende oorzaak van gaten in de afdichting.

De onderste aansluiting: de vensterbank

De onderste aansluiting verdient bijzondere aandacht, omdat hier water staat en afloopt. Het water moet via de buitenvensterbank naar buiten worden geleid zonder onder het kozijn te komen. Daartoe horen een aansluitprofiel onder het kozijn, een afdichting tussen vensterbank en kozijn en zijprofielen aan de zijkanten. Bij vloerhoge elementen en drempels gelden aanvullende regels van de bouwwerkafdichting. Passende profielen legt het artikel Vensterbankaansluitprofiel uit.

Luchtdichtheid controleren

Of het binnenvlak dicht is, kunt u met een luchtdichtheidstest aantonen. Bij een drukverschiltest worden lekken aan de raamaansluiting met rook of luchtsnelheidsmeting zichtbaar. In nieuwbouw is zo'n test vaak onderdeel van de kwaliteitsborging; bij renovatie kan hij zinvol zijn als tocht of vocht optreedt.

Checklist voor de afdichting

  • Afdichtingssysteem vóór de montage vastleggen: folies, banden of multifunctionele band
  • Naadbreedte controleren en passende band kiezen
  • Ondergrond voorbereiden: schoon, draagkrachtig, vlak
  • Binnen omlopend zonder onderbreking afdichten, vooral in de hoeken
  • Naad volledig isoleren, schuim alleen in het midden
  • Buiten slagregendicht en dampopen afsluiten
  • Vensterbankaansluiting zorgvuldig uitvoeren
  • Vóór het stucen fotograferen

Het overkoepelende kader voor de vakkundige inbouw beschrijft het artikel RAL-montage. Ramen en passende aansluitprofielen stelt u samen in de configurator.

Veelgestelde vragen

Wat betekent binnen dichter dan buiten bij raaminbouw?

De binnenafdichting van de naad moet dampdichter zijn dan de buitenafdichting. Zo kan vochtige ruimtelucht de naad niet binnendringen en kan vocht dat toch binnenkomt naar buiten opdrogen. Omgekeerd zou vocht zich in de naad ophopen.

Volstaat bouwschuim om een raam af te dichten?

Nee. PU-schuim vult en isoleert het middelste vlak. Het is echter niet betrouwbaar luchtdicht of slagregendicht. Binnen en buiten zijn bovendien afdichtingsbanden, folies of kitten nodig.

Welke materialen horen in welk vlak?

Binnen dampremmende, luchtdichte folies of banden, in het midden isolatiemateriaal zoals PU-schuim of minerale wol, buiten slagregendichte, dampopen banden zoals compribanden volgens DIN 18542 of buitenfolies. Er bestaan ook multifunctionele banden die meerdere vlakken afdekken.

Hoe herken ik een foutieve afdichting?

Aanwijzingen zijn tocht aan het kozijn, vocht of schimmel aan de dagkant, waterlekken onder het raam of stucscheuren langs het kozijn. Bij verdenking moet een vakbedrijf de naad controleren.

Bronnen

  1. dbfenster – Innen dichter als außen: Die drei Ebenen der Anschlussfuge(opent in een nieuw tabblad)
  2. ift Rosenheim – Update Montageleitfaden Fenster und Außentüren(opent in een nieuw tabblad)
  3. clean-invoice Wissen – RAL-Montage Fenster: Grundlagen und 3-Ebenen-Modell(opent in een nieuw tabblad)
  4. Wikipedia – Wärmebrücke (DIN 4108-2)(opent in een nieuw tabblad)

Klaar voor uw project?

Configureer uw producten op maat en zie direct de prijs – of stel ons uw vragen.

Omslagafbeelding: RAL-montage ramen: zo lukt de vakkundige inbouw
Rolluiken, veiligheid & montage

RAL-montage ramen: zo lukt de vakkundige inbouw

RAL-montage van ramen uitgelegd: wat de richtlijn van RAL-Gütegemeinschaft en ift Rosenheim regelt en hoe bevestiging, lastafdracht en afdichting werken.

7 minuten leestijd

Omslagafbeelding: Ramen zelf inbouwen: mogelijkheden en grenzen
Rolluiken, veiligheid & montage

Ramen zelf inbouwen: mogelijkheden en grenzen

Ramen zelf inbouwen: wat geoefende doe-het-zelvers kunnen, waar de grenzen liggen, wat voor subsidie, belastingbonus en garantie geldt, met werkstappen.

7 minuten leestijd

Wij gebruiken technisch noodzakelijke cookies zodat winkel, configurator en winkelwagen werken. Met uw toestemming gebruiken we daarnaast Google Analytics voor het meten van het bereik en marketingsignalen voor advertenties. U kunt uw keuze op elk moment wijzigen in de voettekst van de pagina. Meer in de privacyverklaring