Ga naar de inhoud

Alleen voor zakelijke klanten (B2B) · Alle prijzen netto excl. btw

AluKun
Pergola & regelgeving

Pergola-vergunning in Baden-Württemberg: LBO, vergunningvrije bouwwerken en afstandsvlakken

6 minuten leestijd

Voor een pergola of terrasoverkapping hebt u in Baden-Württemberg in het bebouwde gebied tot 30 m² grondoppervlak geen bouwvergunning nodig – dat regelt bijlage 1 bij § 50 van de Landesbauordnung (LBO). Vergunningvrij betekent echter niet regelvrij: afstandsvlakken, bestemmingsplan en constructieve veiligheid blijven gelden. Wie deze drie punten vóór de bestelling controleert, kan in BW meestal zonder bouwaanvraag bouwen.

Dit artikel beschrijft de regels voor een pergola-vergunning in Baden-Württemberg, stand september 2026. Het gaat dus om Duits recht. Woont u in Nederland of Vlaanderen, controleer dan altijd de regels van uw eigen gemeente en het omgevingsloket of de bouwdienst. Een landelijk overzicht voor Duitsland vindt u in Heeft een pergola een bouwvergunning nodig?.

Wat de LBO BW over de pergola-vergunning regelt

De LBO werkt met een catalogus van vergunningvrije bouwwerken, die als bijlage aan § 50 hangt. Voor terraseigenaren zijn drie vermeldingen doorslaggevend (stand: september 2026):

Vermelding in bijlage 1 Tekst (verkort) Betekenis voor u
Nr. 1 l Terrassen en terrasoverkappingen in het bebouwde gebied tot 30 m² grondoppervlak, behalve dakterrassen Lamellendak aan het huis tot 30 m² zonder bouwaanvraag
Nr. 8 c Pergola's, in het buitengebied echter alleen tot 10 m² grondoppervlak Open klimplantenconstructies in het bebouwde gebied zonder maximale oppervlakte
Nr. 1 a Gebouwen zonder verblijfsruimten, toiletten of stookplaatsen in het bebouwde gebied tot 40 m³ Relevant als de pergola rondom wordt gesloten

Opvallend: Baden-Württemberg noemt voor terrasoverkappingen geen dieptegrens, zoals Berlijn of Saksen die met 3 m wel hanteren. Alleen het grondoppervlak telt. Een installatie van 6,0 × 5,0 m (30 m²) valt er dus onder, een van 6,0 × 5,5 m (33 m²) niet meer.

Pergola of terrasoverkapping?

Een klassieke pergola is een open frame zonder dichte dakhuid. Een bioklimatische pergola met draaibare aluminium lamellen sluit daarentegen waterdicht zodra de lamellen dicht staan. Veel bouwtoezichthouders beoordelen haar daarom als terrasoverkapping – en dan geldt de grens van 30 m² uit nr. 1 l, niet de ruimere pergola-regel. Reken in geval van twijfel met 30 m². Hoe een lamellendak technisch werkt, leest u in Bioklimatische pergola: werking, voordelen en grenzen.

Nieuw sinds de LBO-hervorming van 2025

De hervorming van de LBO is sinds 28 juni 2025 van kracht. Voor terrassen bracht zij een verduidelijking: niet alleen terrasoverkappingen, maar ook terrassen van dezelfde afmetingen zijn nu vergunningvrij – uitdrukkelijk echter niet dakterrassen en hun overkappingen. Wie op een garage of een plat dak een pergola plant, komt in BW dus in de vergunningsprocedure terecht. Bovendien zijn zonne-installaties sinds de hervorming over de hele linie vergunningvrij (bijlage 1 nr. 3 c).

Bebouwd gebied en buitengebied onderscheiden

De regel van 30 m² geldt alleen in het bebouwde gebied (Innenbereich): binnen een bestemmingsplan of een aaneengesloten bebouwde kern. Ligt uw perceel in het buitengebied (bijvoorbeeld een boerderij of een weekendperceel buiten de bebouwde kom), dan is een terrasoverkapping niet via nr. 1 l vergunningvrij, en een open pergola alleen tot 10 m².

Of uw perceel in het bebouwde gebied of het buitengebied ligt, vertelt u het bouw- en vergunningenbureau van de gemeente of het Landratsamt. Bij randlocaties loont het die vraag vóór de planning te stellen.

Afstandsvlakken volgens § 5 en § 6 LBO

Vergunningvrij betekent niet regelvrij. Ook een pergola zonder bouwaanvraag moet voldoen aan de materiële voorschriften – vooral aan de afstandsvlakken.

  • Diepte: Volgens § 5 lid 7 LBO bedraagt het afstandsvlak in de regel 0,4 maal de wandhoogte, in kern-, dorps- en bepaalde woongebieden 0,2 maal de wandhoogte. Minimaal moet 2,5 m worden aangehouden, bij wanden tot 5 m breed 2 m.
  • Ondergeschikte bouwdelen: Volgens § 5 lid 6 blijven onder meer ingangs- en terrasoverkappingen buiten beschouwing als ze niet meer dan 1,5 m voor de buitenwand uitsteken. Een lamellendak met 3 of 4 m diepte valt daar niet onder.
  • Bouwwerken in het afstandsvlak: § 6 lid 1 staat in afstandsvlakken onder meer gebouwen zonder verblijfsruimten toe met een wandhoogte tot 3 m en een wandoppervlak tot 25 m², evenals bouwwerken die geen gebouw zijn tot 2,5 m hoogte of 25 m² wandoppervlak.

Of uw overkapping als gebouw, gebouwdeel of ander bouwwerk wordt ingedeeld, beslist uiteindelijk de bouwtoezichthouder. In de praktijk betekent dit: hoe dichter de pergola bij de erfgrens komt, hoe eerder u contact moet opnemen met de bouwdienst. Hoe u grensafstanden netjes plant, laat het artikel Pergola op de erfgrens zien.

Bestemmingsplan, monumentenzorg en buren

Naast de LBO bepaalt het bestemmingsplan (Bebauungsplan) wat op uw perceel is toegestaan. Bouwgrenzen, bebouwingspercentage of esthetische voorschriften (bijvoorbeeld dakvorm of kleuren) gelden ook voor vergunningvrije bouwwerken. Details daarover leest u in het artikel Bestemmingsplan en pergola.

Overige punten die in Baden-Württemberg regelmatig een rol spelen:

  • Monumentenzorg: Bij een cultuurmonument of in de omgeving daarvan moet een vergunning op grond van de monumentenwet worden nagegaan – los van de LBO.
  • Plaatselijke bouwvoorschriften: Veel gemeenten hebben verordeningen over vormgeving en reclame-uitingen die ook overkappingen kunnen raken.
  • Appartementsrecht: In een vereniging van eigenaren hebt u voor een bouwkundige wijziging in de regel een besluit nodig.
  • Nabuurrecht: De Nachbarrechtsgesetz Baden-Württemberg regelt aanvullend civielrechtelijke kwesties zoals plantafstanden. Geschillen laten zich vaak voorkomen als u de buurman vroeg informeert over plek, hoogte en afwatering.

Constructie en sneeuwlast in Baden-Württemberg

Ook een vergunningvrije pergola moet constructief veilig zijn. Baden-Württemberg is daarbij geen eenheidsworst: tussen de Rijnvlakte, de Schwäbische Alb en het Hoge Zwarte Woud verschillen sneeuwlastzone en hoogteligging aanzienlijk, en daarmee de karakteristieke sneeuwlast op het dak. Laat de toelaatbare sneeuwlast van uw installatie schriftelijk bevestigen en vergelijk die met de waarde voor uw locatie. De sneeuwlastzones volgens DIN EN 1991-1-3 met nationale bijlage zijn daarvoor het uitgangspunt.

Checklist: pergola in BW zonder bouwaanvraag plannen

  1. Ligging vaststellen: bebouwd gebied of buitengebied? Is er een bestemmingsplan?
  2. Oppervlakte berekenen: grondoppervlak van de overkapping (buitenmaten van de palen en het frame) onder 30 m²?
  3. Indeling controleren: open pergola of waterdicht lamellendak? Plan bij twijfel als terrasoverkapping.
  4. Dakterras uitsluiten: op dak- en garagevlakken is de overkapping niet vergunningvrij.
  5. Afstand meten: afstand tot de erfgrens, hoogte van de installatie en eventuele zijelementen vastleggen.
  6. Sneeuwlast afstemmen: waarde voor de locatie vergelijken met de opgave van de fabrikant.
  7. Documenten bewaren: schets, maten en constructieberekening bewaren – voor het geval de bouwtoezichthouder later navraag doet.

Belangrijk: de gegevens geven de rechtstoestand van de LBO Baden-Württemberg weer op stand september 2026. Bindend zijn het bestemmingsplan en de informatie van uw lagere bouwtoezichthouder; dit artikel vervangt geen juridisch advies.

Uw pergola configureren binnen de grens van 30 m²

Als u maten, ligging en afstanden hebt vastgesteld, kunt u uw lamellendak in de pergola-configurator tot op de millimeter plannen en het grondoppervlak meteen controleren. Alle uitvoeringen van de bioklimatische pergola vindt u op de productpagina. Bij bijzondere gevallen – hellend terrein, ligging vlak bij de erfgrens of buitengebied – vraagt u het beste een persoonlijke offerte aan en stemt u de planning vooraf af met de bouwdienst.

Veelgestelde vragen

Hoe groot mag een terrasoverkapping in Baden-Württemberg zijn zonder bouwvergunning?

Volgens bijlage 1 nr. 1 l bij § 50 LBO zijn terrassen en terrasoverkappingen in het bebouwde gebied (Innenbereich) tot 30 m² grondoppervlak vergunningvrij, dakterrassen uitgezonderd (stand: september 2026). Een aparte dieptegrens noemt de LBO daarvoor niet.

Is een open pergola in Baden-Württemberg vergunningvrij?

Pergola's zijn volgens bijlage 1 nr. 8 c vergunningvrij, in het buitengebied (Außenbereich) echter alleen tot 10 m² grondoppervlak. Een lamellendak dat waterdicht sluit, wordt door veel bouwtoezichthouders eerder als terrasoverkapping beoordeeld.

Welke afstand moet een pergola in BW tot de erfgrens houden?

De diepte van het afstandsvlak (Abstandsfläche) bedraagt in de regel 0,4 maal de wandhoogte, minimaal 2,5 m, bij wanden tot 5 m breed minimaal 2 m. Of de overkapping helemaal een afstandsvlak vereist, hangt af van constructie en ligging.

Heb ik voor een vergunningvrije pergola toch toestemming van de buren nodig?

Toestemming is niet automatisch vereist, maar de pergola moet aan alle publiekrechtelijke voorschriften voldoen. Wie de afstandsvlakken onderschrijdt, heeft meestal een afwijking of een Baulast met toestemming van de buurman nodig.

Bronnen

  1. LBO Baden-Württemberg, Anhang 1 zu § 50 Abs. 1 (Fassung vom 16.03.2026)(opent in een nieuw tabblad)
  2. LBO Baden-Württemberg, § 5 Abstandsflächen(opent in een nieuw tabblad)
  3. LBO Baden-Württemberg, § 6 Abstandsflächen in Sonderfällen(opent in een nieuw tabblad)
  4. Ministerium für Landesentwicklung und Wohnen BW: Handreichung zur Reform der LBO 2025(opent in een nieuw tabblad)
  5. Architektenkammer Baden-Württemberg: Reform der Landesbauordnung 2025 (Vortrag)(opent in een nieuw tabblad)

Klaar voor uw project?

Configureer uw producten op maat en zie direct de prijs – of stel ons uw vragen.

Omslagafbeelding: Pergola vergunning Nedersaksen: NBauO sinds 2025
Pergola & regelgeving

Pergola vergunning Nedersaksen: NBauO sinds 2025

Pergola vergunning in Nedersaksen: sinds juli 2025 zijn terrasoverkappingen tot 40 m² vergunningvrij – mits er 3 m afstand tot de erfgrens overblijft.

6 minuten leestijd

Omslagafbeelding: Pergola vergunning Saksen en Thüringen: de regels
Pergola & regelgeving

Pergola vergunning Saksen en Thüringen: de regels

Pergola vergunning in Saksen en Thüringen: 30 m² oppervlakte, 3 resp. 4 m diepte, afstandsvlakken en de nieuwe paragraafnummering van de ThürBO sinds 2026.

6 minuten leestijd

Wij gebruiken technisch noodzakelijke cookies zodat winkel, configurator en winkelwagen werken. Met uw toestemming gebruiken we daarnaast Google Analytics voor het meten van het bereik en marketingsignalen voor advertenties. U kunt uw keuze op elk moment wijzigen in de voettekst van de pagina. Meer in de privacyverklaring